Brigitte Danneels over ons gesprek met Stefan Hertmans

Luisteren naar Hertmans is van de ene verbazing in de andere vallen. Wat voor die man een doodgewoon gesprek lijkt, is voor de meeste mensen niet te bevatten. Hij debiteert de ene denkwijze na de andere. Je hoort en voelt dat het geen ijdele woorden zijn, integendeel, ze zijn doordacht. Er ligt zoveel wijsheid in, dat ik enkele weken zou nodig hebben om alles te begrijpen en in te passen in mijn eigen denkwereld.
En toch voel ik raakpunten met mijn eigen visies op mens en wereld en ook op het schrijven als dusdanig.
Neem nu dat laatste. Hertmans stelt op het einde van het gesprek dat WETEN BEGINT WANNEER HET PIJN DOET en een paar minuten daarvoor had hij het over DENKEN MET DE HANDEN, het soort denken dat heel anders is dan het gewone denken. Ik voor mezelf meen dat het komt doordat, zodra je een pen opneemt of op het klavier gaat tikken, je je gedachten letterlijk uitrekt. Het schrijven zelf vertraagt het denkproces. Ga maar eens na hoeveel gedachten er in één minuut door je hoofd gaan. Teveel. Het zijn flitsen. Chaotisch. Zodra je gaat schrijven, eender op welke manier, komt er orde in die gedachten, gewoon door het materiële feit van het optekenen zelf dat veel trager gaat dan wat er zich in ons hoofd afspeelt. Schrijven brengt dus orde in de chaos, maar het schrijfproces zelf
heeft dan weer iets onbepaalds, ik noem het zelfs organisch. Je weet vooraf niet waar je uitkomt en later als je de tekst herleest, schrik je soms van je eigen gedachtegang. Als je daarenboven heel eerlijk bent in je schrijven, dan komt ook de pijn aanzetten, omdat je in dat schrijven onvermijdelijk jezelf tegenkomt, jezelf met zijn kleine miezerige kantjes, met zijn gebreken en fouten, maar gelukkig ook met zijn idealen, zijn dromen, zijn waarden.
Ik zou het iedereen aanraden. Voor wie zichzelf wil leren kennen, ga aan de slag, raap al je moed bijeen en schrijf. Je zult verbaasd staan als het werk af is. Soms beschaamd, soms trots, maar meestal heel nederig én ook tevreden.

En nu heb ik nog maar één gedachte behandeld uit die zee van ideeën die ik nog moet herbeluisteren om ze te doen inpassen in mijn specifieke leefwereld. Er zijn nog raakpunten. Zoveel is zeker.
Zijn deze (voor heel wat mensen) trieste coronatijden waarbij we noodgedwongen pas op de plaats moeten houden, niet de ideale momenten om ons daarin te verdiepen?