Onze gesprekken over klimaat

Bekijk hier al onze gesprekken over klimaat.
 

Klimaat is de grootmoeder van alle uitdagingen waar we de komende decennia voor staan. Dat is ondertussen eerder een dooddoener dan een controversiële uitspraak. Ook wij legden een hobbelige weg af om vat te krijgen op het probleem en op mogelijke oplossingen.

We dompelden ons onder in klimaat in een zeer interessante periode. We maakten de shift mee van “alstublieft luister naar mij dit is een echt probleem en we moeten er nu iets aan doen” naar “stem op mij want ik was er al mee bezig toen het nog niet cool was.”

De Cassandra’s

Onze eerste gesprekken over klimaat kwamen vergezeld van een flinke dosis cynismeSteven Vromman probeerde het low impact leven al in 2008 te promoten op Canvas. Daarna probeerde hij het via politieke weg. In tussentijd zag hij de tanker alleen maar verder van zijn gewenste koers afwijken. We leerden dat het eigenlijk al te laat is. Dat er moeilijke tijden zitten aan te komen. Dat we niet onder de 2 graden zullen blijven en dat we ons best moeten doen om de schade zo veel mogelijk te beperken.

Nic Balthazar beaamde dat verhaal. Ook hij bleef zingen, dansen en bomen planten terwijl hij de wereld langzaam tenonder zag gaan en hij al zijn medemensen gezapig naar The Voice zag kijken.

Als mensen beginnen twijfelen of kinderen krijgen wel de juiste beslissing was, zoals Nic, of gewoon beslissen geen kinderen te krijgen om hen de 21ste eeuw te besparen, zoals David Van Reybrouck, dan komt dat binnen bij ons.
Wij wilden geen gesprekken voeren om de ondergang van onze soort te documenteren, of om het verhaal van de Cassandra’s te vertellen, zelfs niet om de schade te beperken. We zochten een beeld aan de horizon, een utopische bestemming, een richting waarin we vandaag al kunnen bewegen.

Yes we can!

Een eerste gesprek dat ons op weg hielp was dat met Serge de Gheldere. Serge ontkende het doemscenario van Nic, Steven en Al Gore niet, maar hij vertelde er consequent het hoopvolle verhaal bij van de Tesla’s en de Patagionia’s die ondanks de tegenwind de juiste keuzes maakten en in hun zog de hele wereld meenamen. Het zijn grote spelers met échte impact. Activisme is nodig, maar als het geld in de juiste richting beweegt, dan pas komt er echte verandering.

Ook Pieter Boussemaere hielp ons om het probleem bevattelijk te maken en uit ons starre doemdenken te geraken. Hij trok alle draadjes uiteen, leerde ons dat de hevige discussies over kernenergie maar een minieme fractie van het probleem (en van de oplossing) vertegenwoordigen en dat we het over veel meer moeten hebben. Over verwarming, transport, infrastructuur,…

Dus hadden we het over verwarming en leerden we dat een kleine energiecoöperatieve de hele stad Oostende van warmtenetten aan het voorzien is. Bram Pauwels was immuun voor ons cynisme omdat hij elke dag schoppen in de grond zag gaan. Datzelfde voluntarisme kwamen we tegen bij iedereen die zijn of haar armen uit de mouwen stak. Jeroen Vereecke die een duurzaam festival organiseert en samen met Patrick Doyen de Belg van het flessenwater afhelpt. Paulien Verhaest, die toont dat je elkaar ook duurzame bloemmetjes kan schenken. Helena Gheeraert en Steven Dessair, die voedsel redden van de vuilnisbak.

En als alles (maar dan ook alles) met klimaat verbonden is, dan kan je op heel veel vlakken verschil maken: installeer een warmtepomp, fiets naar je werk, isoleer je huis, koop lokaal, vervoeg een energiecooperatieve, … De mogelijkheden zijn eindeloos en het idee van ‘elke euro is een stem’ dat we van Alexia Leysen leerden, is heel verslavend. Plots ben je deel van de oplossing. Plots draagt elke daad die je stelt, elk woord dat je zegt bij aan een betere wereld.

We zorgden voor ons optimisme zodat het kon groeien. Ons gesprek met Manon Janssen leerde ons dat ook mensen op de hoogste niveaus met hun en onze kinderen inzaten en dat ook daar langzaam beweging kwam in de vastgeroeste machinerie.
Manon leidde de klimaattafel industrie in Nederland, waar ze concrete afspraken maakte met de hele industriële sector om de doelstellingen te halen. Een succesverhaal over hoe gaan neerzitten en luisteren naar elkaar tot concrete verandering kan leiden.

Nee!

We stootten op de beperkingen van de individuele verantwoordelijkheid dankzij Marian Donner. Je kan doorschieten in het idee dat we allemaal individueel verantwoordelijk zijn voor de oplossing. Dat kan leiden tot verwijten, stress en burn-outs bij activisten, het gevoel dat het nooit genoeg is. Als elke actie, elke euro, elke zin er toe doet dan let je maar beter op dat alles wat je doet duurzaam, impactvol en ethisch is.

Marian leerde ons dat we ook naar boven moeten kijken. Politiek moet de lijnen uittekenen waarbinnen wij zo vrij mogelijk moeten kunnen bewegen zonder schade aan te richten aan de planeet of aan onze medemens. Een gezonde verdeling van verantwoordelijkheid naargelang de macht die iemand heeft. Het zogenaamde proportionaliteitsbeginsel, dat we leerden van Anneleen De Bonte.

We mogen dus niet vergeten om op straat te komen, om ‘neen’ te zeggen, om iets anders te eisen van onze politici.

Koen Verwee verenigde bedrijfleiders met jongeren en middenveld in Sign for my future, een initiatief dat samen met de gigantische golf van klimaatmarsen druk uitoefende op de overheid om concrete maatregelen te nemen.

Dat was ook het idee achter Klimaatzaak, de rechtszaak die door 65.000 bezorgde burgers aangespannen werd tegen de overheid om een ambitieuzer beleid te voeren. Francesca Vanthielen vertelde er ons alles over.

De schop in de grond

Met de Europese Green Deal zagen we eindelijk ook échte ambitie op het hoogste politieke niveau. Serge de Gheldere kwam een tweede keer langs en ons viel op wat voor een weg we in tussentijd hadden afgelegd. Het probleem was verschoven van bewustmaking naar meer praktische beslommeringen zoals: waar vinden we genoeg aannemers om al die renovaties uit te voeren? De schoppen gaan vandaag de grond in, de transitie is bezig. Of we op tijd begonnen zijn, dat weten we niet, maar dat punt aan de horizon, dat zien wij ondertussen en het lijkt al iets dichter bij dan gisteren.

Bekijk hier al onze gesprekken over klimaat:

“Begin met iets klein.” — Steven Desair

“Begin met iets klein.” — Steven Desair

“De tijd is voorbij om toeschouwer te zijn.” — Serge de Gheldere

“De tijd is voorbij om toeschouwer te zijn.” — Serge de Gheldere

“Een bedrijf moet verantwoordelijkheid nemen in de samenleving.” — Wouter Torfs

“Een bedrijf moet verantwoordelijkheid nemen in de samenleving.” — Wouter Torfs

“Natuur is winstgevend.” — Ignace Schops

“Natuur is winstgevend.” — Ignace Schops

Alexander Devriendt - Zwijgen is geen optie

Alexander Devriendt: zinloosheid is een nulpunt

Alexia Leysen doet ons minder vlees eten

Alexia Leysen doet ons minder vlees eten

An Beazar

An Beazar maakt het klimaat redden winstgevend

Benjamin Verdonck: Hoe het zou kunnen zijn

Bert Bernolet verkoopt zonnekiosken in Afrika

Bert Bernolet verkoopt zonnekiosken in Afrika

Bram Pauwels verwarmt Oostende zonder gas

Bram Pauwels verwarmt Oostende zonder gas

David Van Reybrouck - Zwijgen is geen optie

David Van Reybrouck: Wij zijn geen gezond land

Dimitri Antonissen

Dimitri Antonissen wil met HLN polarisering uit de wereld helpen

Francesca Vanthielen - Zwijgen is geen optie

Francesca Vanthielen: Ik wil niet in een verniste wereld leven

Frans De Clerck - Zwijgen is geen optie

Frans De Clerck: Wie gaat dat betalen?

Geert De Jaeger: We zijn als Goden

Helena Gheeraert redt duizend ton groenten van de vuilnisbak

Helena Gheeraert redt duizend ton groenten van de vuilnisbak

Koen Verwee - Zwijgen is geen optie

Koen Verwee: kan een CEO ook activist zijn?

Manon Janssen -Zwijgen is geen optie

Manon Janssen: “Zo kunnen we met innovatie klimaatverandering stoppen”

Marian Donner - Zwijgen is geen optie

Marian Donner: Het probleem ligt hoger

Murielle Scherre maakt eerlijke lingerie voor echte vrouwen

Murielle Scherre maakt eerlijke lingerie voor echte vrouwen

Nic Balthazar plant vandaag nog een boom

Nic Balthazar plant vandaag nog een boom

Patrick Doyen - Zwijgen is geen optie

Patrick Doyen: als de stroper boswachter wordt

Paulien Verhaest levert eerlijke bloemen aan huis

Paulien Verhaest levert eerlijke bloemen aan huis

Pieter Boussemaere - Zwijgen is geen optie

Pieter Boussemaere: De verantwoordelijkheid van de rijken is verpletterend

Rutger Bregman - Zwijgen is geen optie

Rutger Bregman: We zijn ons eigen cynisme zat

Serge de Gheldere: De schop in de grond

Serge de Gheldere: De schop in de grond

Stefan Hertmans - Zwijgen is geen optie

Stefan Hertmans: Daar begint de moraal

Steven Vromman blijft strijden voor het klimaat

Steven Vromman blijft strijden voor het klimaat

Stijn Van Hoestenberghe kweekt duurzame vis

Stijn Van Hoestenberghe kweekt duurzame vis

Thijs Van de Graaf

Thijs Van de Graaf: Macht en waarden

Thomas Leysen: We hebben iedereen nodig