Chris Van Lysebetten: Het is als bloemen planten

Luister naar de Podcast

Wie is Chris Van Lysebetten?

Niemand hoort de stijgende statistieken over depressie bij jongeren en denkt: met meer plaatsen bij therapeuten, psychologen en aanverwanten is het probleem opgelost. Ook Chris Van Lysebetten niet.

Chris runt Habbekrats, een jeugdorganisatie die onder de Hoge Bescherming staat van Hare Majesteit Koninging Paola. Habbekrats is een plek waar ze vooral proberen te voorkomen dat kwetsbare kinderen ooit zo diep zitten dat ze op een wachtlijst terecht moeten komen.

Het is een verhaal van kleine mirakels, van trots, van koppigheid. Een verhaal van kinderen herintroduceren op plaatsen waar ze ongewenst geworden zijn. En merken dat hun aanwezigheid de wereld zachter maakt. Als je zorg voor hen draagt.

Voetnoten

Het is een gesprek vol anekdotes en avonturen, maar al die verhalen samen geven een schoon beeld van wie Chris is en wat voor prachtig werk hij met Habbekrats doet. Deze voetnoten proberen zijn verhalen nog iets kleurrijker te maken en te linken met eerdere gesprekken die we voerden over de schrijnende situatie in de zorgsector.

Algemeen

  • Al onze gesprekken over welzijn en ongelijkheid
  • Chris is de oprichter van jeugdorganisatie Habbekrats. Lees hun beleidsplan hier, het leest als een trein, ook al overschrijdt het het door de overheid opgelegde aantal pagina’s.
  • Hij schreef zijn model en zijn ervaring uit in het boek Elk kind is een held.
  • Lees ook eens het beleidsplan van Habbekrats. Toch zeker één van de vlotst leesbare beleidsplannen die ik ooit gelezen heb.
  • In eerdere gesprekken, bijvoorbeeld met Marc Cosyns en Lynn Formesyn wordt aangeklaagd hoe we als maatschappij altijd de symptomen bestrijden en nooit de grondoorzaken aanpakken. Het alternatief daarvoor is preventie, maar dat klinkt dan weer zo duf. Dit gesprek met Chris is een antwoord op de vraag: hoe ziet preventie eruit.
  • Ook Ingrid De Jonghe werkt met TEJO heel hard om de gaten van het reguliere zorgsysteem te vullen.

Hoofdstuk 1: Bende of club

Chris vertelt over zijn eerste projecten, waarbij hij een mandaat had van de minister om met 1 miljoen belgische frank 350 jongeren te helpen. Hij was 29 jaar en had geen ervaring. Hij vertelt heel concreet hoe hij een groep zware jongeren in Ledeberg benaderde met cola en papieren bekertjes, zonder plan of methodiek.

  • Jan Lenssens (CVP) was Vlaams minister van Welzijn en Gezin van 1988 tot 1992. Het staat niet in zijn Wikipedia-artikel, maar hij gaf Chris 1 miljoen Belgische Frank en een mandaat om 350 kinderen uit de miserie te houden. Hij legde daarmee de basis voor Habbekrats.
  • Niet dat het verhaal van Chris kleur mist, maar als je je graag nog concreter wil inleven, kijk dan eens op Google Streetview naar het oude gebouwtje dat Chris kon opknappen in het Keizerpark (daar zo tussen de bomen aan de overkant).
  • We hebben eindelijk de term gevonden om te contrasteren met ‘preventief werk’ en dat is ‘curatief werk’. Lang leve het ZIGO-lexicon.

Hoofdstuk 2: Gentrificatie

Over de Zuidpool in Gent waar ‘probleemjongeren’ in conflict waren met skaters en waar er nu een algemene werking is met beide groepen. Over de Nieuwe Dokken, waar de kinderen uit de sociale woonblokken slachtoffer dreigen te worden van de stadsvernieuwing en waar Habbekrats die jongeren terug zichtbaar wil maken.

  • In 2021 opende Habbekrats aan Gent Zuid De Zuidpool.
  • De Nieuwe Dokken is een prachtig project, maar je kan je wel iets voorstellen bij dat proces van gentrificatie als je naar de foto’s kijkt.
  • Er zijn plannen om de blokken van de Afrikalaan te integreren in de stadsvernieuwing. Veel lof voor de fotograaf die erin geslaagd is de blokken charmant in beeld te brengen.

Hoofdstuk 3: Triple A locatie

Het verhaal van Habbekrats Oostende en hoe ze de kinderen daar vanuit het grimmige Westerkwartier tot in een villa op zeedijk gekregen hebben.

  • Dit is het Habbekrats huis in Oostende. Aan de Rock Strangers van Arne Quinze.
  • De Tijd heeft een heel dossier over wonen en investeren in AAA locaties. Het gaat over de nabijeheid van de stad of de natuur, over multimodale bereikbaarheid en duurzaamheid. En er zijn dus ook geen arme, luide kinderen te zien.
  • Frans De Clerck vertelde ons over het moment waarop hij zijn appartement kocht en vond dat 100.000 euro van de prijs overeenkwam met het prachtige uitzicht op de Leie. Hij vond dan ook dat die 100.000 euro eerder naar de natuur zou moeten gaan en naar de mensen die dat uitzicht mogelijk maken en onderhouden. De notaris en de verkoper dachten daar anders over.

Hoofdstuk 4: Curatief vs. preventief

Over het succesverhaal van Habbekrats binnen een steeds grimmiger wordende maatschappij. Over het curatieve dat alle centen krijgt en het preventieve dat volledig verwaarloosd wordt, ondanks dat succesverhaal.

  • Het concept van een jeugdgevangenis voelt nog veel vreemder nadat je beseft dat het concept van een gewone gevangenis al absurd is. Marjan Gryson en Hans Claus kunnen je daarbij helpen.
  • We kunnen het verhaal van Dirk Bryssinck zien als iemand die wegwil uit de curatieve context voor ‘de zware gevallen’ en met Villa Voortman beslist een preventieve context in te richten.
  • “We zijn altijd te laat”, het is een zin die ons automatisch aan Marc Cosyns doet denken. Hij maakte ons voor het eerst duidelijk hoe we nooit naar de grondoorzaken willen kijken.
  • Het is een heel eenvoudige redenering, maar we willen ze toch nog eens neerschrijven. Stel dat Joost in een jeugdinstelling terechtkomt. Joost kost ons dan als gemeenschap bijvoorbeeld 1000 euro. Stel dat je Joost een bibliotheekkaart had gegeven van 1 euro en Joost had boeken gelezen die hem op een ander pad gebracht habben, waardoor hij niet in de instelling terecht kwam. Dan heb je dus 1000 euro uitgespaard. En als je dat op voorhand had geweten dan had je 1000 bibliotheekkaarten kunnen uitdelen aan duizend potentiële Joosten die allen potentieel 1000 euro bespaard zouden kunnen hebben. De winsten zijn gigantisch, maar het lijken kosten. De moraal is: de bibliotheek is de max! Denk ik.

Vind jij het belangrijk dat iedereen naar onze gesprekken kan kijken?

We mogen wel zeggen dat onze gesprekken iets met de mensen doen. Ze zijn voedsel voor de ziel. Ze doen je brein knetteren en je handen jeuken. Na zo’n gesprek, voelt het soms alsof je niet alleen bent, met je zorgen, met je dromen. Zoiets is kostbaar. En dat zet je niet achter een paywall. Daarom zijn al onze gesprekken gratis beschikbaar voor iedereen. Ze maken daarentegen is helemaal niet gratis en daarom zijn er allerlei manieren om ons te steunen, om de gesprekken en wat ze teweegbrengen openbaar te houden.

Dat wil ik ook steunen

Verwante afleveringen:

Geef een antwoord