Yassine Boubout: Dat is toch ook straffeloosheid

Of luister naar de Podcast

Wie is Yassine Boubout?

Op een bepaald moment besliste Yassine dat een gewoon leven niet voor hem weggelegd zou zijn. Misschien besliste hij het niet zozeer, maar erkende hij het eerder als een feit dat al even aan het groeien was en nu niet langer te negeren viel.

Wie Yassine Boubout zegt, zegt politiegeweld. Al jong, veel te jong, ervaart hij zelf wat het betekent wanneer een instituut misbruik maakt van de macht die haar gegeven wordt. En voelt hij de woede die daarmee gepaard gaat.

Iemand die dan niet beslist om stenen te gooien maar bruggen te bouwen, doet meer dan we van een redelijk mens kunnen verwachten. En heeft altijd een plaats aan onze tafel.

Shownotes

Yassine Boubout is een brugfiguur tussen jongeren en politie. Het is een positie die we vaak wegzetten als soft of wollig, maar ze vergt een speciaal persoon. Iemand die er ondanks een jeugd van onrechtvaardige aanvaringen met de politie in slaagt zich in de goedbedoelende agent te verplaatsen. Iemand die onrecht aanklaagt, maar altijd constructief nadenkt. Iemand die dialogen probeert op gang te krijgen. Zo’n mensen hebben we nodig.

Algemeen

  • Voor onze kijkers en luisteraars die geen streettaal spreken, duiden we even de term ACAB: Het is een acroniem voor ‘All cops are bastards’.
  • In 2012 al publiceerde Mo Magazine dit dossier over politiegeweld. 9 jaar later publiceerde De Standaard een uitgebreid dossier waarin exact dezelfde problemen aangekaart worden.
  • Bekijk zeker ook de Panoreportage over politiegeweld
  • Wie nog steeds moet overtuigd worden dat er een probleem is kan dan nu gewoon naar de aflevering kijken.

Hoofdstuk 1: Meer blauw op straat

Over de dociele houding van de politiek ten opzichte van de politie. Over het SRT team in Antwerpen en de ingebakken veronderstelling dat meer blauw op straat de veiligheid verhoogt. Over militairen op straat.

  • Googlen naar “meer blauw op straat werkt” brengt je in een rabbit hole. Zoals Yassine zegt zorgt meer blauw op straat voor een veiligheidsgevoel. Of het onze samenleving daadwerkelijk veiliger maakt is moeilijker te zeggen en het hangt er natuurlijk van af wat al dat blauw op straat aan het doen is. Zijn het repressieve agenten of wijkagenten? Werken ze preventief of symptoombestrijdend? Ziehier een lang artikel met nuance. Uit Amerika welliswaar.
  • Het lijkt alsof de Belgische politie stille aanhangers zijn van de vernistheorie, de theorie die zegt dat onze beschaving maar een dun laagje is dat met heel veel moeite in stand wordt gehouden door onder meer veel blauw op straat. Haal die agenten weg en we vervallen in de natuurstaat van Thomas Hobbes, in een oorlog van allen tegen allen. Sinds ons gesprek met Rutger Bregman hebben wij die vernistheorie bij het klein gevaarlijk afval gegooid.
  • Er zijn nog steeds militairen op missie in onze straten voor Operatie Vigilant Guardian. Lees het hele verhaal op de website van defensie. Als er nog iemand een goede bandnaam zoekt, dan kunnen wij alvast Operatie Vigilant Guardian aanraden.

Hoofdstuk 2: Foie gras in de studie

Ons beleid is altijd een reactie op, een bestraffing, een indekken. We werken te weinig preventief. Over Community Oriented Policing en hoe dat eigenlijk veel beter werkt. Over de absurd korte politieopleiding in België.

  • “Ons beleid rond veiligheid is altijd een reactie op. We denken nooit preventief.” Marc Cosyns zou zeggen dat we de symptomen aanpakken maar nooit de onderliggende oorzaken.
  • De Octopusakkoorden van 1998 hervormden de Belgische politie en vertrokken van het principe van Community oriented policing. Op de website van de politie kan je meer lezen over die prachtige principes.
  • Ook Christophe Busch legde ons heel mooi uit wat community policing inhoudt of zou moeten inhouden.
  • Indekken is een menselijke neiging, maar ze zorgt ervoor dat we al onze speling – alles wat ons leven nog een beetje onvoorspelbaar en spannend maakt – wegplamuren met contracten, verslagen, camera’s en verzekeringen. We hadden daar een zeer interessant gesprek over met Maxim Februari.
  • We vonden een uitgebreide doorlichting van onze politiescholen in de Gazet van Antwerpen in 2012. Daaruit blijkt dat in de praktijk 98% van de aspirant-politieagenten slaagt omdat er systematisch in beroep gegaan wordt en dan meestal in het voordeel van de agent (die ondertussen al een hele tijd betaald werd) wordt besloten. Sunk cost fallacy noemen ze dat.

Hoofdstuk 3: Jagers en jachthonden

Over etnisch profileren en het compleet gebrek aan erkenning van het probleem. Ondanks de positieve voorbeelden uit het buitenland. Over de politiemensen zelf, van goede en minder goede wil. Over de hiërarchische structuur van de politie en de zwijgcultuur die er heerst.

  • Hieronder volgt een waslijst rapporten. Rapporten die zwart op wit bewijzen dat etnisch profileren een ding is, ook in België. Vrijwel elk rapport heeft een hoofdstuk over het gebrek aan data en onderzoek. Want als je het probleem niet ‘objectief vaststelt’ dan kan je het blijven wegzetten als iets marginaals, iets anekdotisch.
  • Amnesty International publiceerde in 2018 een rapport over etnisch profileren in België.
  • Unia publiceerde in 2020 een paper over politionele selectiviteit.
  • Het rapport van het Spaanse onderzoek naar etnisch profileren.
  • Jop Van der Auwera doet onderzoek naar gedragsprofilering op luchthavens en erkent dat er te weinig onderzoek bestaat naar etnisch profileren en dat dat gebruikt wordt als excuus om vooral niets te moeten doen.
  • “Nobody has seen nothing” komt uit The Wire. Het is een reeks die iedereen eens moet bekijken. Waanzinnig entertainend, maar nog belangrijker: net als Yassine slaagt die reeks er in om je empathie op te wekken voor alle kanten, voor sommige criminelen, voor sommige poltieagenten, voor sommige journalisten, voor sommige politici. En ook de rotte appels zijn eerlijk verdeeld over de hele stad. Een reeks die de complexiteit omarmt.
  • De algemene inspectie van de federale en lokale politie publiceerde in 2021 een visiedocument met de titel Zijn alle flikken onbekwaam? (Iemand bij de AIG heeft een workshop clickbait gevolgd). Ze gaan op zoek naar hoe de politie omgaat met integriteit en hoe dat beter zou kunnen. Het is best aangename lectuur, voor resultaten moet je vooral deel 12 lezen.
  • En ook nog dit.

Hoofdstuk 4: Dat is toch ook straffeloosheid

Yassine vertelt over zijn eerste aanvaringen met de politie en het effect dat dat heeft op jonge leeftijd. Over het systematisch criminaliseren van slachtoffers van politiegeweld en de zwijgcultuur die er heerst binnen de politie.

  • Concrete verhalen zijn geen statistieken, maar door het complete gebrek aan eerlijke en transparante data zijn we verdoemd tot het opsommen van de ergste verhalen.
  • De Liga voor mensenrechten lanceerde policewatch.be waar getuigenissen van politiegeweld worden verzameld en jongeren geïnformeerd worden over hun rechten.
  • En ook nog dit.

Hoofdstuk 5: Geen woord

Een aanklacht tegenover de politiek die de problemen bij de politie niet aanpakt. Meer over de giftige dynamieken die de status quo in stand houden. Over rotte appels die het politieuniform niet waardig zijn. Over het zelfbeeld van de politie en de moeite die ze hebben met zelfkritiek.

  • “Si tous les dégoûtés s’en vont, il n’y a que les dégoûtants qui restent.”
  • Vechten tegen een cultuur, dat duurt heel lang. Het is wat Anniek Gavriilakis millimeterwerk noemt. Een nieuw idee moet tot in onze diepste vezels doordringen, we moeten het ademen. En dat heeft tijd nodig.
  • Als vakbonden zeggen ‘Wij hebben een probleem’, als de VN zegt ‘Wij hebben een probleem’, Als NGO’s zeggen ‘Wij hebben een probleem’, Als moeders en vaders van vermoorde kinderen zeggen ‘Wij hebben een probleem’, dan hebben we misschien wel een probleem. Neen?
  • Panoreportage over politiegeweld. Nog eens. Gewoon omdat daarom.
  • Wij zitten altijd een beetje gewrongen tussen de aanklacht van wat vandaag is en het schone alternatief dat we morgen zouden kunnen bereiken. Yassine geeft ons een mooi beeld aan de horizon van hoe de politie er ook zou kunnen uitzien en hoe dat voor iedereen beter zou zijn. Hij geeft ons een richting om in te bewegen, met babystapjes. Zoals Naima Charkaoui dat deed met haar beeld van een wereld met open grenzen. Het probleem in beide gevallen is dat, terwijl wij allemaal babystapjes aan het zetten zijn en onderweg even onze aandacht verliezen om een vogeltje te volgen, er vandaag concrete mensen zijn wiens levens getekend worden door ons onrechtvaardig systeem. Ja, de babystapjes worden gezet, ja, wij zijn hoopvol, ja we denken dat de meeste mensen (ook die met macht) van goede wil zijn en dat we er wel komen, maar zij die ons met één handtekening een kilometer verder op het traject kunnen brengen mogen dat stilaan wel eens gaan doen. Liever vandaag dan morgen.

Hoofdstuk 6: Defund the police

Yassine legt uit wat defund the police in de praktijk zou betekenen. Hij schetst een wereld met een politie die meer preventief werkt en geflankeerd wordt door andere organisaties. Een wereld die er veel schoner uitziet voor iedereen.

Vind jij het belangrijk dat iedereen naar onze gesprekken kan kijken? 

In tijden van cynisme is ruimte voor twijfel en nuance van levensbelang. Zwijgen is geen optie probeert die ruimte te vrijwaren. En dat kunnen we enkel omwille van ons Mecenaat.

Ons Mecenaat is een club van nieuwsgierige mensen die met hun financiële bijdrage onze werking mogelijk maken. Het zijn ambassadeurs die onze content en visie mee uitdragen. Het zijn de liefste mensen op de wereld.

Leer meer over ons mecenaat >

of over Zwijgen is geen optie.

Met Zwijgen is geen optie proberen we ons samen in te beelden wat er beter kan. We zoeken waar het schuurt, ontdekken de kloof tussen wat er vandaag is en wat er kan zijn en proberen dan samen die kloof te overbruggen. - Anthony

Verwante afleveringen:

Geef een antwoord